Panel Discussion – Promotion of the Centers for Referral of Victims of Sexual Violence and the Standards for Their Operation/ Панел дискусија Промоција на центрите за упатување жртви на сексуално насилство и стандардите за нивно функционирање

As a result of the ratification of the Istanbul Convention, three Centers for Referral of Victims of Sexual Violence – in Skopje, Tetovo and Kumanovo have been opened in the country. What remains to be done is increase the visibility of these centers and inform victims about the procedures in the field after a case of sexual violence has been reported.

On 4.4.2019, a panel discussion was held in the Civil Society Resource Center. The panel discussion was organized by the Helsinki Committee on Human Rights of the Republic of North Macedonia and the National Network to End Violence against Women and Domestic Violence. The event was open for the public and aimed at promoting the Centers for Referral of Victims of Sexual Violence, as well as presenting the standards for their operation.

The event was opened by Uranija Pirovska, the Executive Director of the Helsinki Committee, who underlined that the state has started implementing the obligations from the Istanbul Convention, but the second step is to let victims know that there is somewhere they can turn to and what they can expect if they reported violence. She also addressed the weaknesses in practice pointed out for years back, such as the insufficiently informed police and health workers, no 24-hour service, problems with evidence collection due to the lack of medical forensic analysts going in the field, and the lack of information on the part of victims.

Next to take the floor was Elena Dimushevska, the Executive Director of the National Network to End Violence against Women and Domestic Violence who shared data from the research indicating that sexual violence and its forms are some of the least reported cased of violence, particularly marital rape or rape by an intimate partner. According to her, rape is a crime, and consent must be included in the Criminal Code as the sole qualifying element of a sexual act as rape.

The final introductory address was given by the Director of Clinic of Gynecology and Obstetrics, Viktorija Jovanovska, who stated that, as regards the Skopje Crisis Center, 40 employees of the Clinic had undergone training on clinical treatment of victims of sexual violence. In the first most vulnerable and emotional moments, the victim is treated by members of the medical staff who are aware of the deeper physical, emotional and social consequences of the sexual violence on the victim. Care is also taken to protect the privacy of the victim.

The introductory addresses were followed by a panel discussion in which Nada Tofoska, the Coordinator of the Center for Victims of Sexual Violence in Skopje shared the experiences they face in the operation of the Center.

The second panelist was Rozalita Dojchinovska, a police advisor in the Public Safety Bureau within the MOI, who clarified that attention is given to sensitization of police officers, as the first contact is most important and calls for a careful approach.

The Coordinator for Equal Opportunities within the Ministry of Health, Nermina Fakovikj, also addressed the attendees, stating that almost a year and a half into the opening of the centers, there is pronounced unawareness about their existence. She pointed out that these centers are not a project, but rather an obligation of the state, emphasizing that the services provided by the centers are completely free for the victims.

The discussion was closed with the address by the Director of the Inter-municipal Center for Social Work, Natasha Stanojevikj, who stated that in the past victims were treated by on-call staff in the clinics, as opposed to the current special department with mixed expert team available 24 hours. The centers also have specialized premises for children. Stanojevikj underlined that there has been an increase in the number of victims of domestic violence, but they rarely report that they had been simultaneously abused sexually by their intimate partners as well. The event was moderated by Adelina Marku.

You can read more details about the event on the Helsinki Committee on Human Rights` website and on the following link.


Како резултат на ратификацијата на Истанбулската конвенција, во земјава се отворени три центри за упатување жртви на сексуално насилство- во Скопје, Тетово и Куманово. Тоа што е потребно е да се зголеми визибилноста на овие центри, за жртвите да бидат информирани што се прави на терен откако тие ќе пријават случај на сексуално насилство.

На ден 4.12.2019 година во Граѓанскиот ресурсен центар се одржа панел дискусија во организација на Хелсишкиот Комитет за човекови права на Р.С.Македонија и Националната Мрежа против насилство врз жените и семејно насилство. Настанот беше од отворен карактер, а целта за неговото одржување беше промоција на центрите за упатување на жртви на сексуално насилство, како и презентирање на стандардите за нивното функционирање.

Настанот го отвори Уранија Пировска извршна директорка на Хелсишкиот Комитет која истакна дека државата почна да ги имплементира обврските од Истанбулската конвенција, но вториот чекор е да им се даде до знаење на жртвите дека постои некој што може да се погрижи за нив и што може да очекуваат ако пријават насилство. Исто така таа се осврна на слабостите во пракса на кои е укажувано години наназад, како што е недоволната информираност на полициските и здравствените службеници, немањето 24 часовна услуга, проблемите со земање на докази поради недостигот на судски вештаци кои излегуваат на терен, како и неинформираноста на жртвите.

Потоа се обрати Елена Димушевска, извршна директорка на Националната мрежа против насилство врз жени и семејно насилство, која сподели податоци од истражувања, кои покажуваат дека сексуалното насилство и неговите облици се едни од најмалку пријавуваните случаи на насилство, особено  кога станува збор за силување во брак или од страна на интимен партнер. Според неа, силувањето е кривично дело,  но согласноста мора да се вклучи во Кривичниот законик и да биде единствен елемент за сексуалниот чин да се квалификува како силување.

На воведното обраќање на крај се обрати и директорката на Клиниката за гинекологија и акушерство, Викторија Јовановска, која изјави дека во однос на функционирањето на скопскиот кризен центар центар, на Клиниката се извршиле обуки за 40 вработени за клинички третман на жртвите во кризни состојби. Во првите најранливи и емотивни моменти, жртвата е третирана од стручен персонал, кој е свесен дека сексуално насилство може длабоко да ја погоди физичката, ментална и социјалната состојба на жртвата, а постои и грижа за да се увери жртвата дека нејзината приватност ќе биде заштитена.

По воведните обраќања следеше панел дискусија на која Нада Тофоска, координаторка на Центарот за жртви на сексуално насилство во Скопје, ги сподели искуствата со кои се соочуваат при работата во центарот.

Втора панелистка беше Розалита Дојчиноска, полициски советник во Биро за јавна безбедност при МВР, која појасни дека се работи на сензитивизација на полициските службеници,  затоа што првиот контакт е најзначаен и мора да се постапува внимателно.

Свое обраќање имаше и Координаторката за еднакви можности во Министерството за здравство, Нермина Факовиќ, која изјави дека речиси година дена од отворањето на центрите, се соочуваме со неинформираност за нивното постоење. Истакна дека овие центри не се проект туку обврска на државата, посочувајќи дека услугите во центрите се целосно бесплатни, а жртвата не мора да има со себе какви било документи или средства.

На крај се обрати и директорката на Меѓуопштинскиот центар за социјална работа на град Скопје Наташа Станојевиќ која нагласи дека порано со жртвите постапуваа дежурните тимови, но сега постои посебен оддел, со мешан стручен тим кој е достапен 24 часа, а постојат и специјално опремени простории за работа со деца. Станојевиќ посочи дека  е зголемен  бројот на жртви на семејно насилство, но тие ретко пријавуваат дека паралелно биле и сексуално злоупотребувани од брачниот партнер. Настанот го модерираше Аделина Марку.

Подетални информации за настанот може да прочитате на веб страната на Хелсиншкиот Комитет за човекови права на Р.С.Македонија на следниот линк

CSSP Civil Society Strengthening PlatformGDPR Cookie Consent with Real Cookie Banner